AKTİVİTE BAZLI MALİYETLENDİRME NEDİR? İŞLETMELER İÇİN NEDEN ÖNEMLİDİR?
Aktivite Bazlı Maliyetlendirme yönteminin temelinde, kısaca “yapılan işler” olarak da tanımlanabilecek olan “aktivite” kavramı yer almaktadır. Aktivite Bazlı Maliyetlendirme metodolojisi, kurum kaynaklarının gerçekleştirilen aktiviteler tarafından tüketildiği, maliyetlerin de bu nedenle ortaya çıktığı esasına dayanmaktadır. Bu nedenle, ürün ve müşterilerden önce aktivitelerin maliyeti tespit edilmektedir. Burada kaynaklardan kastedilen bilançonun pasifinde yer alan kalemler değil, gelir-gider tablosunda yer alan personel, hizmet binası, taşıt, matbua gibi maliyet unsurlarıdır.
Geleneksel maliyet yönetimi yöntemlerinde giderler oluştuktan sonra izlenip kontrol edilebilirken, Aktivite Bazlı Maliyet Yönetimi tekniği, giderlerin ortaya çıkmadan önce planlanmasına ve yönetilmesine imkân tanımaktadır.
Metodolojik olarak işletme personelinin tüm aktivitelerinin incelenir ve yapılan işler, tek tek çıkarılarak personele iletilerek doldurmaları sağlanır (satış veya hizmet portföyü yöneten çalışanlar için portföy ayrıca belirtilerek ). Bu sayede, birim-bölüm ve masraf yeri temelli aktivitelerin maliyeti belirlenir. İkinci aşamada, genel giderler (kira, ısınma, dışarıdan alınan hizmetler vs.) de faaliyetlerin ağırlıkları ölçüsünde dağıtılarak aktivitenin toplam maliyeti hesaplanır.
Ürünlere/hizmetlere ilişkin operasyon maliyetlerinin belirlenmesinde aktivitelerin hangi ürünler için gerçekleştirildiği irdelenmekte, her bir ürünün aktivite maliyetinden aldığı pay hesaplanmaktadır. Aktivite Bazlı Maliyetlendirme yöntemi ile bölüm, hizmet/ürün, personel ve müşteri bazlı giderler detaylı olarak hesaplanabilmektedir. Bunun sonucunda,
- Şirketinizde hangi birimin karlı çalıştığı,
- Birimlerin harcama ve karlılık bazında bütçe ile uyumu,
- Düzeltme önlemleri alınacak bölümlerin tespiti ve
- Objektif mali verilere dayanan bir performans sistemi kurulumu
sağlanabilmektedir.